Soorten alopecia: welk haarwerk of pruik past?

Wat wij in het atelier belangrijk vinden

Geen twee mensen, hoofdhuiden of situaties zijn hetzelfde. We gebruiken deze informatie daarom als vertrekpunt. Tijdens een afspraak kijken we samen wat in uw dagelijks leven prettig, haalbaar en passend is.

Welke soorten alopecia zijn er?

Alopecia is de verzamelnaam voor haarverlies en kaalheid. Haaruitval kent veel oorzaken, en de vormen worden meestal in drie groepen verdeeld: haaruitval die over het hele hoofd verspreid zit zonder littekenvorming, haaruitval met littekenvorming, en haaruitval in plekken zonder littekenvorming.

De meest voorkomende vormen zijn alopecia androgenetica en diffuse haaruitval, ook wel telogeen effluvium genoemd. Alopecia areata en littekenalopecia komen ook geregeld voor. Daarnaast is er haaruitval zonder duidelijke ziekte erachter, bijvoorbeeld door het ouder worden.

Hieronder staan de vormen die in de praktijk het meest langskomen, met per vorm wat het betekent als u een haarstuk of haarwerk overweegt. Welke vorm u heeft, is geen vraag voor een haarwerkspecialist: dat stelt uw huisarts of dermatoloog vast.

Alopecia areata: plotselinge kale plekken

Bij alopecia areata ontstaan plotseling ronde of ovale kale plekken. Meestal op de hoofdhuid, maar het kan ook in de wenkbrauwen, de baardstreek, de oksels of de schaamstreek gebeuren. U voelt zich er niet ziek van. Waarom iemand het krijgt is niet bekend; het afweersysteem richt zich tegen de haarwortels. Het is niet besmettelijk.

In de meeste gevallen herstelt de haargroei vanzelf, binnen enkele maanden tot jaren. Soms is er behandeling nodig of gewenst; dat bespreekt u met uw dermatoloog. Wat de uitkomst ook is, het verloop is per persoon verschillend en vooraf niet te voorspellen.

Voor een haaroplossing maakt dat verschil. Zolang er nog haar terugkomt, kan een haarstuk de kale plek opvullen als het omliggende haar stevig genoeg is. Bij grotere of wisselende plekken is een volledig haarwerk vaak praktischer. Omdat het verloop kan veranderen, is het verstandig om niet in één keer op alles in te zetten.

Alopecia androgenetica: erfelijke haaruitval

Alopecia androgenetica is erfelijke haaruitval, en komt bij zowel vrouwen als mannen voor. Aanleg speelt een grote rol: u kunt ermee geboren worden en het openbaart zich in de loop van het leven.

Bij mannen begint het vaak aan de voorkant met inhammen, waarna het haar bovenop geleidelijk dunner wordt. Er blijft meestal een krans haar over. Bij vrouwen wordt het haar midden op het hoofd dunner, zodat de hoofdhuid erdoorheen zichtbaar wordt. Echte kale plekken komen bij vrouwen niet voor, en de haargrens aan de voorkant blijft.

Dit is de vorm waarbij een haarstuk of haarwerk het meest geleidelijk meebeweegt met het verlies. Omdat het haar langzaam dunner wordt, is er vaak nog eigen haar om mee te werken. Een haarstuk dat de dunne plek aanvult valt daardoor minder op dan volledig haar. Wanneer het verlies verder toeneemt, kan opnieuw bekeken worden of een volledig haarwerk beter past.

Alopecia totalis en alopecia universalis

In zeldzame gevallen valt bij alopecia areata al het hoofdhaar uit; dat heet alopecia totalis. Valt ook al het overige lichaamshaar uit, dan spreken we van alopecia universalis. Beide zijn een ernstige vorm van dezelfde aandoening.

Omdat hierbij geen eigen haar overblijft om een haarstuk aan te bevestigen, is een volledig haarwerk meestal de aangewezen oplossing. Juist bij deze vorm is het rustig passen belangrijk: een pruik wordt dan dagelijks gedragen, dus pasvorm, gewicht en draagcomfort wegen zwaar.

Er kan ook gedacht worden aan wenkbrauwen en wimpers, die bij deze vorm eveneens kunnen verdwijnen. Bespreek dat met uw dermatoloog; voor de hoofdhuid kan een haarwerkspecialist met u meekijken.

Littekenalopecia (alopecia cicatricialis)

Bij littekenalopecia, ook wel alopecia cicatricialis, is kaalheid het gevolg van littekenvorming op de huid. Dat kan komen door een ongeluk, een verbranding, een infectie, bestraling, schimmelvorming of een aangeboren afwijking. De aangedane huid is glad en heeft vaak een andere kleur dan de gezonde huid.

Kenmerkend is dat in littekenweefsel geen haarzakjes meer zitten. Waar het haar eenmaal weg is, komt het niet meer terug. De plekken kunnen groot zijn.

Omdat er geen haarzakjes zijn, kan een haarstuk niet op eigen haar in dat gebied worden vastgezet. De bevestiging moet dus om het littekenweefsel heen, op de huid die nog wel intact is. Dat is precies waarom passen en bekijken belangrijker is dan kiezen uit een catalogus. Bij een groot litteken kan een volledig haarwerk de eenvoudigste oplossing zijn.

Tractie-alopecia: haaruitval door strakke kapsels

Tractie-alopecia ontstaat doordat er langdurig aan het haar wordt getrokken: strak ingevlochten haar, rastakapsels of steeds een strakke paardenstaart. De spanning op de haarwortel beschadigt op den duur de haarzakjes, en het haarverlies kan blijvend worden.

Het begint meestal onder in de nek, rondom de oren en langs de haargrens bij het voorhoofd. De huid kan rood en licht gezwollen zijn, en de haarzakjes kunnen ontstoken raken.

Dit is geen haarziekte maar een vorm van haaruitval die door het kapsel zelf ontstaat; het is wel de vorm waarbij de oorzaak nog het meest in eigen hand ligt. Is het verlies eenmaal blijvend, dan kan een haarstuk of haarwerk een oplossing zijn, mits het nieuwe kapsel de hoofdhuid niet opnieuw onder spanning zet.

Diffuse haaruitval en telogeen effluvium

Bij diffuse haaruitval wordt het haar verspreid over het hele hoofd dunner, zonder duidelijke kale plekken. Deze vorm wordt ook telogeen effluvium genoemd. Veel haren komen tegelijk in de rustfase en vallen uit, waardoor de haardos in korte tijd dunner wordt.

Het kan tijdelijk zijn of blijvend. Oorzaken die genoemd worden zijn medicijngebruik, een schildklierprobleem, een vitaminegebrek, een hormoonstoornis of een heftige periode achter de rug. Vrouwen worden er vaker door getroffen dan mannen.

Omdat het haar over het hele hoofd dunner wordt in plaats van op één plek, werkt een klein haarstuk hier zelden. Het gaat eerder om meer volume over het hele hoofd. Wat past, hangt sterk af van hoeveel eigen haar er nog is.

U mag er zijn, ook met haarverlies

Alopecia is geen kwestie van alleen een uiterlijk detail. Het raakt hoe u uzelf ziet en hoe u zich aan de buitenwereld toont. Dat mag lastig zijn, en er is geen verkeerde manier om daarmee om te gaan.

In de loop der jaren is ons duidelijk geworden hoe belangrijk dat is. U mag uzelf zijn, ook als u ziek bent of om een andere reden uw haar verliest. Een haarwerk, haarstuk of mutsje kan daaraan bijdragen, en goede verzorging van de hoofdhuid hoort daarbij. Wat u ook kiest: u hoeft zich tegenover anderen niet te verantwoorden.

Zorg en uitstraling staan bij dit onderwerp niet tegenover elkaar. Goede zorg mag functioneel én mooi zijn, juist wanneer uw zelfvertrouwen kwetsbaar is.

Hoe kiest u tussen een haarstuk en een volledig haarwerk?

De vorm van uw haarverlies bepaalt grotendeels de richting, maar niet alles. Bij plaatselijk verlies kan een haarstuk de kale of dunne plek aanvullen, als het omliggende haar sterk genoeg is voor de bevestiging. Bij verspreid of volledig verlies geeft een volledig haarwerk meestal meer bedekking.

Kleur, model, haarlijn en materiaal worden afgestemd op uw uitstraling en draagcomfort. Omdat het verloop bij sommige vormen kan veranderen, hoeft u niet voor jaren vast te leggen wat u vandaag kiest.

Rustig passen en vergelijken

Tijdens een vrijblijvende afspraak kunt u verschillende oplossingen bekijken en passen. We letten op pasvorm, bevestiging, belasting van het eigen haar en dagelijks onderhoud. U hoeft tijdens de eerste afspraak niets te beslissen.

Vergoeding en declaratie

Bij haarverlies door een medische oorzaak kan vergoeding mogelijk zijn. Meestal is daarvoor een medische indicatie of voorschrift nodig. Haar met zorg heeft contracten met alle Nederlandse zorgverzekeraars en regelt de declaratie rechtstreeks. De verzekeraar bepaalt de uiteindelijke aanspraak en vergoeding.